Terug op 23 cm

Nu het steeds ‘drukker’ wordt op de V/UHF banden vanwege de regionale en bovenregionale repeaters en ook het DMR netwerk vaak overbemenst is, vond ik het tijd worden voor iets nieuws en misschien iets ‘rustigers’. In het verre verleden had ik al eens met 23 cm spullen geëxperimenteerd en zelfs een complete transverter gebouwd volgens de SSB Electronic (LT230) bouwbeschrijving. Met een 23el Tonna in de mast en de Kenwood TR-9000 als achterset daarmee de nodige verbinding gemaakt in SSB.

Sinds de verhuizing naar Zwolle en het verkopen van de diverse SHF en ATV spullen en antennes, was ik niet meer qrv geweest op 23 cm en had dus totaal geen idee of de diverse 23 cm repeaters om me heen te bereiken zijn. De kans om succesvol te experimenteren hangt nu eenmaal af van bakens en repeaters. Om dit vast te stellen heb ik eerst de X-50N Diamond vervangen door een X-5000N V/U/SHF rondstraler. Vervolgens de RTL-SDR stick aangesloten en zowaar een baken ontvangst van PI6ASD op 1296.6375 MHz en ook op 1298.500 zie ik elke 5 minuten een callgever in de waterval, maar kan deze niet decoderen. Het lijkt in elk geval op PI6AMF.

(more…)

Hamradio – Friedrichshafen, 2016

Mijn tweejaarlijkse bedevaart naar de Bodensee.

2016-06-24 14.31.25

Oei verkeerde beurs. Vrij prominent aanwezig een stand speciaal voor de meegebrachte (X)YL??? En zo waren er nog een paar ‘rare’ stands. Echter het overgrote deel van de markt bestond toch wel uit radio gerelateerde producten gelukkig.

Wat opviel:

  • De stands van de grote jongens (Icom, Kenwood, Yeasu) hadden het rustig. Alleen de IC-7300 was nieuw  en had enige belangstelling maar naar de FT-891 keek niemand om.
  • De ‘High Tech’ stands, FlexRadio en Hilberling waren ook weer aanwezig en gingen zelfs bij elkaar op bezoek  (zie foto).
  • Er was veel, heel veel SDR van goedkoop naar heel, heel duur.
  • De stand van Difona was groter dan die van Wimo. Alfred had het er maar druk mee en rookte ondertussen zijn sigaartje!
  • Veenstra, EPS antennes en PA0JWX waren er natuurlijk ook. De PA enclave.
  • Quakkelstein ontbrak op de vlooienmarkt, maar Marc en zijn Enigma stand was zoals altijd een goed bezochte plek in de hal.
  • Op de vlooienmarkt waren overigens dezelfde vlooien als 2 jaar geleden en de prijzen nog steeds even hoog.
  • De VERON was met een nieuwe stand aanwezig, maar het was even zoeken waar.
  • Tot mijn grote verbazing was er een stand van Red Pitaya bemand door een team uit Slovenia
  • Uiteraard ook veel aandacht voor DV modes. Twee lezingen over DMR en één over Fusion.
  • Dat de DV4mobile gekooid was opgesteld ?? En dat System Fusion in Italie al veel in gebruik is.
  • Ook ligt de FT-817 nog steeds op de toonbank. Jammer maar van de nieuwe Elecraft KX2 heb ik geen foto gemaakt.
  • En tenslotte… DVMEGA was ook aanwezig, ondanks dat Guus, PE1PLM verhinderd was.

Ik was alleen op vrijdag aanwezig, wat meteen ook een belangrijke dag was vanwege de lezing door ons BrandMeister team. De smeltkroes van Operators en Experimenteerders zoals ik dat altijd noem. Gebruikers en Programmeurs / Hackers. Super om te zien wat die jongens allemaal realiseren zodat wij, Radiozendamateurs onze QSO’s kunnen maken via complexe netwerken.

Uiteraard weer veel mensen gesproken, waaronder veel oude bekenden, maar ook een paar nieuwe contacten.

Tot slot weer een kleine foto impressie.

Red Pitaya – SRD Transceiver(3)

Red Pitaya komt met HAMLAB?

Net terug van de Ham Radio in Friedrichshafen, kunnen we met interessant nieuws komen over de Red Pitaya. De bedenkers van de Red Pitaya hebben zoveel positieve berichten gehoord over het gebruik van hun meetinstrument als SDR Transceiver, dat ze hierop inspelen met een nieuw product: HAMLAB – Radio Workbench for the next generation.

2016-06-24 13.39.11

Een ruime kast waar de nodige componenten ingebouwd zijn voor een volwaardig high end Ham Radio apparaat. De nu al aanwezige functies zijn:

  • SDR Transceiver
  • Oscilloscope
  • Signal Generator
  • Spectrum Analyzer
  • Logic Analyzer

Met name de SDR Transceiver is natuurlijk interessant omdat hiervoor de meeste aanvullende componenten zijn ingebouwd en het belangrijkste “selling point” is. Uiteraard blijft het nog steeds mogelijk zelf je transceiver te bouwen, maar de Red Pitaya mensen zien blijkbaar voldoende mogelijkheden om naast de losse Red Pitaya ook een compleet apparaat op de markt te brengen. In elk geval waren ze hiervoor speciaal naar Friedrichshafen afgereisd en had Redpitaya een eigen stand opgebouwd. Rok Mesar, de CEO van Redpitaya vertelde mij: “we zijn zeer enthousiast over de afzetmogelijkheden van de Red Pitaya onder de radioamateurs”.

2016-06-24 13.39.47

Dus voor de collega radioamateurs die het zelf bouwen niet zo goed in de vingers hebben is er eind van dit jaar de mogelijkheid om toch te gaan experimenteren met een Red Pitaya SDR Transceiver. De titel van het nieuwe apparaat: “Radio Workbench for the next generation” geeft ook aan dat het Redpitaya team, dat uit jonge mensen bestaat, toekomstgericht is en nieuwe technologie wil promoten met name onder jongeren.

Meer informatie kun je vinden op http://store.redpitaya.com/hamlab.html

Red Pitaya als meetplatvorm

De Red Pitaya is eigenlijk een geavanceerd meetapparaat.

In mijn vorige blogs over de Red Pitaya ging het vooral over het gebruik als SDR Transceiver. In dit blog wil ik nog wat inzoomen op het gebruik van de Red Pitaya als meetplatvorm. Het oorspronkelijke doel van de ontwerpers van deze krachtige hardware.

De Red Pitaya is gebouwd rond de Xilinx Zynq 7010 SoC, bijgestaan door 512MB DDR3 Ram. Deze SoC (System on Chip) bestaat uit een Dual Core Cortex A9 processor in combinatie met een FPGA (field-programmable gate array) met 17,600 LUT’s (Look-Up Tables), 28,000 logische blokken en 80 DSP slices waarmee de Red Pitaya krachtig genoeg is voor allerhande toepassingen. Verder zijn twee inputs en twee outputs beschikbaar, beiden met een resolutie van 14bits en een sample rate van 125 MS/s. Hiermee is de Red Pitaya te gebruiken als een open source meetinstrument die de functies van veel laboratorium apparatuur kan vervangen tegen een fractie van de kosten. Open source is hierbij een belangrijk gegeven, want door het vrijgeven van de specificaties zijn slimme programmeurs in staat om nuttige applicaties te schrijven voor de Red Pitaya. Daarnaast is de Red Pitaya ook nog veel kleiner dan traditionele meetinstrumenten.

Via de Red Pitaya Bazaar (bazaar.redpitaya.com) kunnen applicaties worden geïnstalleerd op de Red Pitaya hardware, waarmee deze veranderd in een oscilloscoop, spectrum analyzer, functiegenerator, frequentie response analyzer of PID controller. Het meetinstrument is vervolgens toegankelijk op de pc via een webbrowser. (Chrome, FireFox, ed.)

Noot: zie mijn eerste blog over hoe je de Red Pitaya koppelt aan de Bazaar.

rp1
Via de Bazaar (Application marketplace) zijn naast de officiële applicaties ook programma’s die door gebruikers zijn ontwikkeld te vinden. Het is ook mogelijk om zelf een programma te schrijven of om bestaande programma’s aan te passen. Nogmaals alle software is open source en dus gratis. Veelal is de source code te vinden op GitHub.

Noot: er twee PRO applicaties (Oscilloscoop en Spectrum Analyzer) te koop via de officiële Red Pitaya website. Er moet natuurlijk wel wat geld verdient worden om de ontwikkeling van de Red Pitaya te bekostigen.

De bazaar is wat anders dan de store. Die is namelijk ook op de Red Pitaya site te vinden. Dit is de plek waar je de Red Pitaya hardware aan kunt schaffen. (store.redpitaya.com)

Op dit moment (feb 2016) wordt er gestunt met de ‘CALIBRATED DIAGNOSTIC KIT’ met alle toeters en bellen die je nodig hebt om er een volwaardig meetinstrument van te maken inclusief de PRO oscilloscoop en de PRO spectrum analyzer applicaties.

rp2

Terug naar de mogelijkheden van de Red Pitaya als meetinstrument. Even googelen op internet levert al veel voorbeelden en YouTube filmpjes op. Ik laat hier graag één voorbeeld zien die ons radio amateurs direct aan zal spreken, namelijk het doormeten van een low pass filter.

De Red Pitaya functioneert hierbij als ‘sweep generator’ en signaal meter. Dus op output 1 staat een hoogfrequent signaal dat wordt toegevoerd aan de schakeling en op input 1 wordt het signaal weer aangeboden. Met behulp van de software kun je hiermee onderstaand beeld aflezen op de pc.

rp3

Frequency Response Analyzer (0.94-400).
Characterization of the system dynamics by measuring the magnitude of the output as a function of frequency, in comparison to the input.

Deze applicatie is eenvoudig uit te voeren en ik zou iedereen willen adviseren om met dit meetinstrument te starten om de Red Pitaya te leren bedienen en te begrijpen.

Overigens zit het Red Pitaya team niet stil en hebben ze ook in de gaten gekregen dat in Nederland en Duitsland een omvangrijk aantal radioamateurs gestart is met hun vinding. Met name dan het inzetten van de Red Pitaya als SDR Transceiver. Ik raad jullie aan om de Red Pitaya site goed in de gaten, want er zijn geluiden van zeer interessante ontwikkelingen bij het Red Pitaya team met betrekking tot SDR.

Dit was (voorlopig) mijn laatste blog over de Red Pitaya. Als er nieuwe ontwikkelingen zijn dan zullen we die meteen hier weer wereldkundig maken.

Red Pitaya – SDR Transceiver (2)

Hoe maak ik er een transceiver van?

In een vorig blog heb ik jullie kennis laten maken met de Red Pitaya. Een meetplatvorm dat ook heel goed kan worden toegepast in een SDR Transceiver applicatie.

Zowel via mijn blog en als reactie op een artikel in het DKARS Magazine van januari 2016, kwamen er veel vragen over hoe je uiteindelijk een volwaardige Transceiver kunt maken van de voorgestelde SDR applicatie met de Red Pitaya. Wat is er allemaal nodig?

Ik kreeg daarbij uit onverwachte hoek hulp van Jörg, DD8JM. Hij heeft op zijn blog www.cq-nrw.de een zeer gedetailleerde beschrijving van het toepassen van de Red Pitaya als SDR Transceiver. Het blijkt dat niet alleen in Nederland de Red Pitaya ‘hot’ is, maar ook bij onze oosterburen. Met toestemming van Jörg maak ik jullie deelgenoot van zijn opzet.

In dit artikel wil ik volstaan met het tonen van het blokschema met de afzonderlijke componenten.

rp-sdr

Naast de Red Pitaya zijn de eindtrap en low pass filter de belangrijkste componenten in de zenderlijn. Zoals ik in mijn eerste blog in een linkje al verwees, is de MOSFET eindtrap van KNE Electronic een zeer geschikte kandidaat om van het 10mW zendsignaal een comfortabele 50 watt te maken en samen met het low pass filter dat door dezelfde firma geleverd wordt is dit een prima combinatie. Door slim te schakelen kan het low pass filter ook in de ontvangstketen gebruikt worden.

In feite zijn dit de voornaamste elementen die toegevoegd moeten worden. Daarnaast heeft Jörg ook nog een aantal goede ideeën op zijn website beschreven hoe je een en ander kunt samenbouwen in combinatie met standaard verkrijgbare schakelbordjes en goedkope computer voedingen. Ik verwijs daarom nogmaals naar zijn website op www.cq-nrw.de.

RPi Webcam update

Sterk vereenvoudigd script.

Na enige jaren onafgebroken een wolkencamera on line te hebben gehad, vond ik het tijd worden voor een ‘çlean-up’. De RPi Webcam was begonnen in mei 2013 met een eenvoudig script, maar werd later toch met de nodige extra’s uitgebreid. Ongeveer een jaar later kwam daar nog een aanvullende Dropbox toepassing bij. Vorig jaar heb ik zelfs de hele software veranderd naar een geavanceerde Rpi Cam Web Interface met de nodige toeters en bellen.

Allemaal erg mooi, maar met de laatste applicatie merkte ik wel dat de WiFi verbinding regelmatig uitviel op de RPi versie 1 type A (een oude model dus). Hierdoor viel de camera regelmatig stil, vooral als ik niet thuis was. Lastig, dus maar op zoek gegaan naar een oplossing.

Om de WiFi regelmatig te testen op connectie kun je een programmaatje (shell script) maken wat door de crontab (robot) wordt aangeroepen:

#!/bin/sh

TESTIP=192.168.178.1

ping -c4 ${TESTIP} > /dev/null

if [ $? != 0 ]
then
echo “$(date) WiFi seems down, restarting…” >> /home/pi/wifi.log
ifdown –force wlan0
ifup wlan0
else
echo “$(date) WiFi seems up.” >> /home/pi/wifi.log
fi

De TESTIP is het adres van de router. In wifi.log schrijf ik het resultaat van de test. Dit script met de naam testwifi.sh wordt in de /etc/crontab (dit is de system-wide crontab) uitgevoerd met deze regel:

*/10 *  * * *   root    /home/pi/testwifi.sh

Elke 10 minuten wordt er dus gekeken of de WiFi nog verbinding heeft en zo niet dan wordt deze opnieuw gestart. Dus opnieuw verbinding zoeken met behulp van de gegevens in de file /etc/wpa_supplicant/wpa_supplicant.conf:

ctrl_interface=DIR=/var/run/wpa_supplicant GROUP=netdev
update_config=1

network={
ssid=”PA3ANG”
psk=”wachtwoord”
key_mgmt=WPA-PSK
}

Nu ik toch bezig was wilde weer terug naar het eenvoudige webcam script van 2014. Ik had een script met de naam elapse.sh geschreven, met de mogelijkheid om verschillende formaten aan te kunnen bieden plus een website met php mogelijkheid. Redelijk zwaar. In eerste instantie met lighttpd en daarna zelfs met apache. Nou kan de RPi dat makkelijk aan, maar ik houd wel van KISS (Keep It Simple Stupied) en ik kwam een ‘ingebouwde’ webserver gebaseerd op Python tegen die ook nog eens onderdeel is van het standaard RPi pretpakket. Je hoeft dus geen aparte webserver te gebruiken, mits je html gebruikt (dus geen php) en simpele rechttoe rechtaan geschreven pagina’s gebruikt. Wel heb ik daarnaast een ftp mogelijkheid geïnstalleerd en via GitHub een Dropbox upload applicatie.

#!/bin/bash

picture=/var/www/webcam/stills/still.jpg

while [ true ]; do

directory=`date +%Y%m%d`
snaptime=`date +%H%M`
datetext=`date +%d/%m/%Y`
timetext=`date +%H:%M`

raspistill -o $picture -w 720 -h 405 -q 30 -awb auto -sa -70 -br 54

convert $picture -pointsize 20 -fill yellow -annotate +20+30 ‘RPi-Webcam|JO32am’ $picture
convert $picture -pointsize 16 -fill yellow -annotate +230+30 $datetext $picture
convert $picture -pointsize 16 -fill yellow -annotate +320+30 $timetext $picture
convert $picture -pointsize 16 -fill yellow -annotate +620+30 ‘©pa3ang’ $picture

ftp -n pa3ang.nl <<END_SCRIPT
quote USER ftp_user
quote PASS ftp_wachtwoord
binary
put $picture /public_html/webcam/stills/still.jpg
quit
END_SCRIPT

./dropbox_uploader.sh upload $picture $directory/$snaptime.jpg

while [ `date +%H%M` -eq $snaptime ]; do
sleep 1
done

done

Toen ik deze eenvoudige wijze van beeldopslag weer aanzette, merkte ik dat er geen tekst meer op de wolkenfoto was afgebeeld. Hiervoor maar weer google gebruiken en ja hoor, er is een speciaal programmaatje beschikbaar met de naam convert. Even met apt-get installeren en voila ik kan op de foto weer mijn eigen graffiti kwijt.

still

Het raam kan ook wel een schoonmaakbeurt gebruiken zie ik.

Ten slotte nog een toevoeging gemaakt in de /etc/rc.local zodat het programma automatisch start bij het aanzetten van de RPi:

#!/bin/sh -e
# rc.local
# This script is executed at the end of each multiuser runlevel.
# Print the IP address
_IP=$(hostname -I) || true
if [ “$_IP” ]; then
printf “My IP address is %s\n” “$_IP”
fi

#START WEBCAM SESSION
cd /home/pi/webcam
python -m SimpleHTTPServer >/dev/null 2>&1 &
sudo -u pi /home/pi/elapse.sh &

exit 0

Zorg ervoor dat de SimpelHTTPServer naar /dev/null schrijft! anders stopt de server. Ook moet je even opletten met de eigenaarschap van scripts in de /home/pi directory. Ik roep overigens het elapse.sh script aan met -u pi (gebruik user pi) omdat de dropbox api bij mij is ingesteld op gebruiker pi.

Samenvattend heb ik dus nu een superlichte webcam / wolkencamera server, voorzien van een 10 minuten wifi waakhond. Je kunt de server vinden op pa3ang.xs4all.nl en dat is mijn hostnaam thuis. Via de router is de server veilig aangesloten op de buitenwereld.

Mountain Topper

De LNR – MTR-3B QRP transceiver.

Op de valreep van dit jaar nog een blogje over een prachtig QRP setje. Met een ‘footprint’ iets groter dan een creditkaart en een dikte van 2 cm, een driebanden CW transceiver voor 40, 30 en 20 meter.

mtr-3b

Ik werd, zoals wel vaker, door een tweet verwezen naar een op youtube geposte video over dit prachtige wondertje, ontworpen door Steven Weber, KD1JV. Steven is een rasechte QRP ontwerper voor Hendricks Kits welke tegenwoordig Pacific Antenna/QRP Kits heet. De MTR-3B is een verdere ontwikkeling van de PFR-3B welke weer veel overeenkomt heeft met de Elecraft KX1. Deze laatstgenoemde tranceiver heb ik een tijdlang in bezit gehad (2 keer zelfs) en vaak meegenomen op vakantie, zoals naar Curaçao (blogje hierover) en ik vond de KX1 toen al extreem portable. Deze Mountain Topper 3B, geleverd door LNR, is echter nog veel kleiner met in feite dezelfde mogelijkheden. Okay de ATU (Antenne Tuner) ontbreekt, maar verder dezelfde zo niet betere specificaties en een sublieme gebruiksvriendelijkheid.

Bij het doorontwikkelen van de PFR-3B is blijkbaar de stelregel geweest: hoe meer we weglaten, hoe beter. Dus geen volume regelaar, geen groot display met S-meter, geen schakelaars met schakeldekken of relais, geen draaiknop voor het afstemmen, geen variabele filters en geen regelbare RF gain. Allemaal niet nodig als je extreem portable wilt zijn met een laag stroomverbruik. En daar zijn ze volgens mij goed in geslaagd. Er zijn drie boven elkaar geplaatste bandkeuze schakelaars welke direct op de pcb gemonteerd zijn. Alle drie schuifschakelaars omschakelen en je zit op een andere band. Met de 4 drukknoppen kun je alle functies bedienen waar onder: frequentieafstemming, instellen seinsnelheid, en oproepen cw geheugen. Daarnaast kun je de frequentie direct ingeven met de paddle of straight keyer (op en neer sleutel) en kun je door een druk op de knop de frequentie aflezen op het 1 digit display en hoor je het ook CW. Werkelijk een sublieme User Interface. Ik was na een uurtje spelen al helemaal vertrouwd met de mogelijkheden van dit kleine wonder.

mtr-3b-menu

HF technisch is de MTR-3B ook fantastisch. Een vast 500Hz filter en voldoende audio op een koptelefoon of oortje. Stations kun je er prima uithalen op een drukke band en al snel waren de eerste verbinding gemaakt met ja inderdaad ‘slechts’ 2,5 Watt op een resonante antenne. Batterij gevoed met een 9 Volts blokje. De speciaal aangeschafte Palm Pico Paddle past ook perfect op de ‘set’ (in mijn geval links want ik sein linkshandig).

Er komt dus uit dit kleine setje een bijzonder groot vermogen. Let wel gevoed door een 9 Volts batterijblokje. De specificatiess zijn:

Banden:
40, 30, 20 Meter (volledige amateurbanden).

Ontvanger:
Gevoeligheid: ~0.2 uV
Bandbreedte: ~ 500 Hz
LF geluidniveau: ~ 1200 mv p-p @16 ohm oordopjes.

Zender:
2.5 watt @ 9 volt voeding
5 watt @ 12 volt voeding (niet aanbevolen)
Spurius -50 dBc of beter onderdrukt.

Afmetingen:
95 x 60 x 2 cm (LWH)

Gewicht:
115 gram.

Voeding:
6 volt minimum, 12 volt maximum.

Stroomopname bij ontvangst:
~ 35 mA, geen signaal.

Stroomopname bij zenden:
~ 400 mA @ 9V, 20M
~ 550 mA @12V, 20M
(stroomopname is iets minder op 40 en 30 meter)

Het setje is dus super efficiënt ontworpen en opgebouwd. Vrijwel volledig SMD en weinig interne bedrading. Geen overbodige toeters en bellen en zoals het QRP-ers betaamd gebruiken we resonante antennes, dus hebben we geen antenne tuner nodig. Elke tuner is nu eenmaal een ‘kassie belazer’. Hij maakt echt de antenne niet resonant hoor, maar laat de eindtrap slechts 50 ohm zien. Ondertussen via Ebay een setje high current 9 Volt blokjes gescoord met bijbehorende lader.

De MTR-3B heeft een MSP430 computer aan boord. Een RISC-gebaseerde microcontroller (MCU) van Texas Instruments. De 16 bit-processor is speciaal ontworpen voor een laag stroomverbruik. De processor is van het type mixed signaal processing (MSP), en accepteert dus zowel analoge als digitale signalen. Hiermee kan al een hoop functionaliteit worden gerealiseerd. De frequentieopwekking vind plaats met een AD9834. Dit is een 75 MHz, laag stroomverbruik DDS chip, welke een ‘high performance’ (lees ruisvrije) sinus kan leveren. Opnieuw vanwege het lage stroomverbruik uitstekend geschikt voor de MTR-3B. Veder worden 2 stuks SA612AD toegepast in het ontvanger circuit. De SA612AD is een dubbel gebalanceerde mixer met een ‘on-board’ oscillator en spanningsregelaar. Opnieuw een component welke wordt toegepast in apparaten waar een laag stroomverbruik belangrijk is. De mixer is ontworpen in een zogeheten ‘Gilbert cell’  configuratie met een hoge gain van 14 dB of meer. Een ontwerp dat we al meer tegenkwamen in QRP ontwerpen zoals de NorCal-40. Het 4 polige kristalfilter (500Hz breed) bevind zich op een IF frequentie van 4.9152 MHz. Het volledige schema kun je hier downloaden.

Ik vindt het echte een super doordacht ontwerp en met de firmware en de volledige afwerking zijn prijs zeker waard. Wel jammer dat de aanvullende BTW, verzend-, inklaring- en behandelkosten de prijs 1,5 keer zo hoog maakt.

Hieronder een slide show met foto’s van het wonder. en de link naar de youtube video van Michael, G0POT. Nu nog wat betere condx afwachten om het setje /P te proberen. Om hem mee te nemen heb je niet eens een rugzak nodig. Misschien een kleintje om de antenne(s) in mee te nemen.

 

Hier de youtube video van Michael, G0POT waardoor ik op het spoor gezet werd van de MTR-3B.